భారతదేశపు మొట్టమొదటి మట్టి ఆకృతి పటం
భారతదేశపు మొట్టమొదటి నేల ఆకృతి పటాన్ని (Soil Texture Map) నేషనల్ బ్యూరో ఆఫ్ సాయిల్ సర్వే అండ్ ల్యాండ్ యూజ్ ప్లానింగ్ (NBSS & LUP) అభివృద్ధి చేసింది. ఈ పటాన్ని 16 జూలై 2026న విడుదల చేశారు.
NBSS & LUP నాగ్పూర్లో ప్రధాన కార్యాలయం కలిగి, ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ (ICAR) ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తుంది. దేశవ్యాప్తంగా హెక్టార్ల స్థాయిలో డిజిటలైజ్డ్ నేల వర్గీకరణ డేటాను అందించే పటం విడుదల చేయబడింది.
నేల లక్షణంగా నేల ఆకృతి
మట్టి నమూనాలోని ఇసుక (Sand), పూడిక (Silt), బంకమట్టి (Clay) యొక్క సాపేక్ష నిష్పత్తిని నేల ఆకృతి (Soil Texture) అంటారు. ఇది మట్టి వర్గీకరణ, భూ వినియోగ ప్రణాళిక, నీటిపారుదల రూపకల్పన మరియు పంట అనుకూలత అంచనాలో ఉపయోగించే ఒక ప్రాథమిక భౌతిక లక్షణం.
నేల మ్యాపింగ్లో ఉపయోగించే పద్ధతులు
NBSS&LUP క్షేత్ర అధ్యయనాలు, రిమోట్ సెన్సింగ్, ఉపగ్రహ చిత్రాలు మరియు కృత్రిమ మేధస్సును ఉపయోగించి ఈ పటాన్ని రూపొందించింది . భూ పరిశీలనలను జియోస్పేషియల్ విశ్లేషణ మరియు డిజిటల్ వర్గీకరణతో కలపడానికి ఆధునిక నేల సర్వే పనులలో ఈ పద్ధతులను ఉపయోగిస్తారు.
పంట ప్రణాళిక మరియు భూ నిర్వహణలో ఉపయోగం
ఈ పటం, రైతులు నిర్దిష్ట భూఖండాలకు అనువైన పంటలను గుర్తించడంలో సహాయపడేలా రూపొందించబడింది. ఇది వ్యవసాయ ప్రణాళిక, పంట అనుకూలత మ్యాపింగ్ మరియు ప్రభుత్వ సంస్థల ద్వారా వనరుల కేటాయింపు కోసం గ్రామ స్థాయి సమాచారాన్ని కూడా అందిస్తుంది.
పరీక్షలకు:
- NBSS & LUP అనేది ICAR ఆధ్వర్యంలోని ఒక జాతీయ సంస్థ మరియు ఇది మహారాష్ట్రలోని నాగ్పూర్లో ఉంది.
- నేలలోని ఇసుక, పూడిక మరియు బంకమట్టి నిష్పత్తిని బట్టి నేల ఆకృతి నిర్ణయించబడుతుంది.
- NBSS & LUP 1976లో అధికారిక హోదాను పొందింది మరియు 2026లో 50 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకుంది.
- భారత వ్యవసాయానికి ప్రాముఖ్యత
- భారతదేశంలో సగటు వ్యవసాయ క్షేత్రాల పరిమాణం చిన్నదిగా ఉంటుంది మరియు తక్కువ దూరంలోనే నేల లక్షణాలలో పెద్ద వైవిధ్యం ఉంటుంది. మహారాష్ట్ర మరియు దక్షిణ భారతదేశంపై దృష్టి సారించి, నేలల నీటి నిలుపుదల మరియు శోషణ సామర్థ్యాన్ని మ్యాపింగ్ చేయడం బ్యూరో యొక్క తదుపరి ప్రాజెక్ట్.
1. NBSS&LUP పూర్తి రూపం:
National Bureau of Soil Survey and Land Use Planning
2. NBSS&LUP ప్రధాన కార్యాలయం:
నాగ్పూర్, మహారాష్ట్ర
3. NBSS&LUP ఏ సంస్థ ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తుంది?
ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ (ICAR)
4. NBSS&LUP అధికారిక హోదా పొందిన సంవత్సరం:
1976